ΑΝΝΑ ΜΠΕΝΑΚΗ (1934-2026) ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ του Νέστορα Κουράκη, Ομότιμου Καθηγητή Ποινικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αθηνών, τακτικού Μέλους της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών

 Εύστοχα ειπώθηκε ότι η Αννα Μπενάκη άφησε πίσω της έντονο το αποτύπωμά της στην πνευματική και την πολιτική ζωή της Χώρας με δύο σημαντικές «πρωτιές». Υπήρξε μεταξύ άλλων, η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, αλλά και η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Ανέτρεψε έτσι, με την επίμονη θέληση και τις ικανότητές της, τα στερεοτυπικά ταμπού μιας -ακόμη και τώρα- ανδροκρατούμενης κοινωνίας, ξεπερνώντας επομένως τη λεγόμενη «γυάλινη οροφή» (glass ceiling) και επιτυγχάνοντας την αξιοκρατική της ανέλιξη σε υψηλές θέσεις εξουσίας, ηγεσίας και ευθύνης.

Επιπλέον όμως, η Αννα Μπενάκη εξέπεμψε με τις «πρωτιές» της αυτές και ένα μήνυμα: Ότι μπορεί κανείς, με σκληρή προσπάθεια και ταλέντο, να συνδυάσει αρμονικά δύο παράλληλους και δυσκατόρθωτους στόχους. Να είναι δηλ. ταυτόχρονα και άνθρωπος του πνεύματος, αλλά και άνθρωπος της δράσης, και άρα να είναι εξίσου ικανή να εμβαθύνει μεθοδικά στο επιστημονικό της πεδίο, και συνάμα να προσφέρει κοινωνικό έργο επ΄ ωφελεία των θεσμών και της δικαιοκρατίας.

Είχα την ευκαιρία να γνωρίσω την Αννα Μπενάκη και να συνεργασθώ μαζί της κατά τη δεκαετία 1970, όταν ο Καθηγητής και μέντοράς μου Hans-Heinrich Jescheck της ανέθεσε να επιβλέψει ένα μέρος της διδακτορικής μου διατριβής για τα κοινωνικο-ηθικά όρια της άμυνας στο γερμανικό και ελληνικό ποινικό δίκαιο. Στη διάρκεια της περιόδου εκείνης, αλλά και αργότερα, όταν συνεργασθήκαμε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης (1992-1993), μου δόθηκε η δυνατότητα να εκτιμήσω το διεισδυτικό και σπινθηροβόλο πνεύμα της, την καρτεσιανή της λογική, το πάθος της για αριστεία, άρα για τελειότητα και αποτελεσματικότητα, το ήθος της και τη διάθεσή της να μάχεται για τις αρχές της και τις ιδέες της  με ευγένεια, αλλά και με αποφασιστικότητα.

Επίσης και στα γραπτά της γνώριζε πάντα να εντοπίζει το ουσιώδες και να το αναδεικνύει με καθαρό λόγο, τεκμηρίωση  και εντυπωσιακή ευρύτητα πνεύματος, αναπτύσσοντας καινοτόμες ιδέες και διανοίγοντας έτσι νέους δρόμους στην επιστήμη, όπως π.χ. με την ομιλία της ενώπιον της Ακαδημίας Αθηνών το 2011 για το απαιτητικό θέμα: «Ευρωπαϊκή Ενοποίηση και Ποινικό Δίκαιο».

Η αναγνώριση και καταξίωση του έργου της και της πολύπλευρης προσωπικότητάς της από την πνευματική και πολιτική ηγεσία της Χώρας αλλά και ευρύτερα από την κοινωνία δεν υπήρξε, επομένως, καθόλου τυχαία!

---